Autoloze zondag: een verademing voor longen én oren
Leefmilieu Brussel maakt de balans op van de luchtkwaliteit en de geluidsniveaus tijdens deze dag
PERSBERICHT, Brussel 21 september 2026
Wegen zonder of nauwelijks verkeer veranderen het gezicht van het Brussels Gewest volledig. Maar niet enkel het straatbeeld verandert: ook de luchtkwaliteit en de geluidsomgeving verbeteren aanzienlijk. Dankzij de Autoloze zondag, het hoogtepunt van de Europese Week van de Mobiliteit, daalden de concentraties luchtverontreinigende stoffen deze zondag spectaculair, net als het geluidsniveau in de stad. Dat blijkt uit de cijfers die Leefmilieu Brussel verzamelde en analyseerde.
Gezondere lucht met een drastische vermindering van vervuilende stoffen
De Autoloze zondag leverde in het algemeen een verbetering van de luchtkwaliteit op, met een aanzienlijke daling van de concentraties van meerdere verontreinigende stoffen:
De dalingen in de concentraties zijn dit jaar bijzonder groot, zowel dankzij de autoloze zondag als dankzij het weer. De regen heeft een doorslaggevende rol gespeeld bij de daling van de concentraties (met name voor NO₂)
Aan de drukste wegen van de hoofdstad werd de grootste impact waargenomen. Aan het meetstation Kunst-Wet daalden de NO- en NO2-concentraties bijvoorbeeld met 88% en 84% in vergelijking met een gemiddelde zondag. De daling was nog duidelijker in vergelijking met een gemiddelde weekdag. In dat opzicht daalden de NO- en NO2-concentraties met respectievelijk 94% en 89%.
Een rustige stad
Wat de geluidsomgeving betreft, werd aan de verschillende meetstations in de buurt van wegen een sterke daling van de achtergrondgeluidsniveaus gemeten.
Zo werden duidelijke dalingen waargenomen tegenover de zondag die aan het evenement voorafging:
- Deze zijn zeer uitgesproken (van 15,3 tot 21,6 dB(A)) voor de meetstations in de buurt van de E40 in Sint-Lambrechts-Woluwe en de E411 in Oudergem. Dit is een vermindering van het achtergrondlawaai met 97% tot 99%
- De dalingen zijn zeer uitgesproken (6,4 en 7,8 dB(A)) voor de meetstations aan de Waverstraat in Oudergem en de Houba de Strooperlaan in Brussel. Dit is een vermindering van het achtergrondgeluid met 77% tot 84%
- Ze zijn weinig uitgesproken (0,8 dB(A)) aan het meetstation in de Willem Tellstraat in Sint-Gillis. Dat station wordt inderdaad directer beïnvloed door het omgevingsgeluid van de wijk dan door het geluid van het wegverkeer.
De impact van het verkeer op de stad
De Autoloze zondag is een gelegenheid om stil te staan bij de omvang van de vervuiling die door het wegverkeer wordt veroorzaakt en bij de gevolgen van de (bijna volledige) afwezigheid van gemotoriseerde voertuigen voor de luchtkwaliteit en de geluidsomgeving.
“Op Autoloze zondag proef je het potentieel van de Brusselse straten. Het is een dag waarop Brussel niet op automatische piloot draait, maar op mensenmaat functioneert. Iedereen komt massaal buiten en in de autovrije straten leer je nieuwe buren kennen. Tegelijk laat de merkbaar schonere lucht zien wat er mogelijk is wanneer we het autoverkeer terugdringen. Dat is ook exact wat we met de lage-emissiezone nastreven: elke dag een beetje gezondere lucht. We hebben de voorbije jaren vooruitgang geboekt, maar dit smaakt naar meer. We moeten de uitstoot van vervuilende stoffen blijven terugdringen, zodat een gezondere en meer verbonden stad niet alleen op Autoloze zondag, maar elke dag voelbaar is.”, vertelt Ans Persoons, Brussels staatsecretaris voor Leefmilieu en Klimaat.
Dat is een belangrijke uitdaging. Volgens de meest recente cijfers van de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu (IRCEL-CELINE) heeft luchtverontreiniging in België in 2024 meer dan 4.000 vroegtijdige overlijdens veroorzaakt: 4.102 als gevolg van blootstelling aan fijnstof (PM2,5), 1.264 door blootstelling aan stikstofdioxide (NO₂) en 2.570 door blootstelling aan ozon (O₃)1. Het doel is dan ook de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen te verminderen, in het bijzonder van stikstofdioxide dat onder andere wordt geproduceerd door het transport. Tussen 2018 en 2025 zijn de jaarlijkse concentraties van stikstofdioxide (NO2) gemiddeld met 6% per jaar gedaald, voor fijnstof PM2,5 was dat met gemiddeld 5% en voor de concentraties van fijnstof PM10 was dat gemiddeld 3% per jaar.
Ook de blootstelling aan lawaai kan leiden tot hart- en vaatziekten, diabetes type 2, slaapstoornissen, concentratieproblemen en leermoeilijkheden. In 2021 heeft het lawaai van het verkeer bijna 5.400 gezonde levensjaren gekost aan de Brusselse bevolking2, wat neerkomt op gemiddeld 4 maanden gezonde levensjaren per persoon. Het wegverkeer is de belangrijkste bron van geluid in het Brussels Gewest en heeft dus een impact op de levenskwaliteit. Het aanpakken van geluidsoverlast heeft daarom een positief effect op de gezondheid en het welzijn van de Brusselaars.
Meer cijfers over deze Autoloze zondag vind je op de website van Leefmilieu Brussel.
1 Deze cijfers mogen niet worden opgeteld, omdat sommige vroegtijdige sterfgevallen worden veroorzaakt door de blootstelling aan meerdere verontreinigende stoffen.
Perscontact:
Pascale Hourman